Mahjong: Zasady dla początkujących od muru po mistrzostwo

Ten artykuł stanowi kompleksowy przewodnik po zasadach gry w Mahjonga, idealny dla początkujących i tych, którzy chcą usystematyzować swoją wiedzę. Znajdziesz tu szczegółowe wyjaśnienia wszystkich etapów rozgrywki od przygotowania, przez mechanikę gry, aż po złożony system punktacji i warunki zwycięstwa.

Mahjong: gra, która fascynuje złożonością

Mahjong to tradycyjna chińska gra, która na pierwszy rzut oka może wydawać się niezwykle skomplikowana. Przyznaję, że kiedy po raz pierwszy zobaczyłam stół pełen kamieni i usłyszałam o wszystkich zasadach, poczułam się nieco przytłoczona. Jednak szybko odkryłam, że pod tą warstwą złożoności kryje się niezwykle logiczna, satysfakcjonująca i wciągająca mechanika. To właśnie ta głębia sprawiła, że Mahjong podbił serca graczy na całym świecie i stał się globalnym fenomenem z bogatą historią. Celem tego artykułu jest przeprowadzenie Cię przez wszystkie niuanse gry krok po kroku, aby z pozoru trudne zasady stały się dla Ciebie w pełni przystępne i zrozumiały.

Krótka historia chińskiej gry, która podbiła świat

Korzenie Mahjonga sięgają Chin, gdzie gra rozwijała się przez stulecia, ewoluując z różnych gier karcianych i dominowych. Choć dokładne pochodzenie jest przedmiotem debat, większość historyków zgadza się, że współczesna forma Mahjonga wykrystalizowała się w drugiej połowie XIX wieku. Z Chin, dzięki handlowcom i podróżnikom, gra szybko rozprzestrzeniła się na inne części Azji, a następnie, na początku XX wieku, dotarła do Stanów Zjednoczonych i Europy. Mimo że zasady i warianty ewoluowały w różnych regionach, podstawowa idea i urok Mahjonga pozostały niezmienne, czyniąc go jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych gier planszowych na świecie.

Jaki jest ostateczny cel gry? Zrozumienie idei „kompletnej ręki”

Głównym celem w Mahjongu jest skompletowanie tak zwanej "kompletnej ręki", czyli specyficznego układu kamieni. Standardowa kompletna ręka składa się z czterech zestawów i jednej pary identycznych kamieni. Zestawy mogą być trzech typów: Chow (sekwens), Pung (trójka) lub Kong (czwórka). Na przykład, kompletna ręka mogłaby wyglądać tak: trzy Kółka 3, trzy Kółka 4, trzy Kółka 5 (trzy Chow), trzy Czerwone Smoki (Pung) i para Wschodnich Wiatrów. Ważne jest, aby na koniec mieć dokładnie 14 kamieni, które tworzą ten układ. Zrozumienie tego podstawowego celu jest absolutnie kluczowe dla każdego, kto chce opanować Mahjonga.

Co znajdziesz w pudełku z Mahjongiem? Przewodnik po elementach gry

Zanim zasiądziesz do stołu, warto dokładnie poznać wszystkie elementy, które składają się na grę w Mahjonga. To pozwoli Ci szybko zorientować się w sytuacji na stole i zrozumieć, jakie kamienie są dostępne. Standardowy zestaw do Mahjonga jest dość bogaty, ale każdy element ma swoje konkretne zastosowanie.

Kamienie, czyli serce gry: jak rozpoznać kolory, honory i bonusy?

Kamienie to absolutne serce gry w Mahjonga. Standardowy zestaw składa się ze 144 kamieni, które są podzielone na kilka kategorii:

• Kolory (rodziny): To trzy podstawowe grupy kamieni, często nazywane "kolorami" lub "rodzinami". Są to:
  • Kółka (Monety): Kamienie z symbolami kółek, numerowane od 1 do 9.
  • Bambusy: Kamienie z symbolami bambusów, również numerowane od 1 do 9.
  • Znaki (Charaktery): Kamienie z chińskimi znakami, także numerowane od 1 do 9.
  Każdy numer w każdym kolorze występuje w czterech identycznych egzemplarzach. To oznacza, że w sumie mamy 108 kamieni kolorowych (3 kolory x 9 numerów x 4 egzemplarze).
• Honory: Kamienie honorowe to specjalne kamienie, które nie mają numeracji i dzielą się na dwie podgrupy:
  • Wiatry: Cztery typy wiatrów: Wschodni (East), Południowy (South), Zachodni (West), Północny (North).
  • Smoki: Trzy typy smoków: Czerwony (Red), Zielony (Green), Biały (White).
  Podobnie jak kamienie kolorowe, każdy kamień honorowy występuje w czterech identycznych egzemplarzach. Łącznie jest ich 28 (7 honorów x 4 egzemplarze).
• Kamienie bonusowe: To opcjonalne kamienie, których użycie zależy od konkretnej wersji zasad, w którą gracie. Dzielą się na:
  • Kwiaty: Cztery unikalne kamienie z symbolami kwiatów.
  • Pory Roku: Cztery unikalne kamienie z symbolami pór roku.
  Zazwyczaj są to po 4 unikalne kamienie, które nie tworzą zestawów w tradycyjny sposób, ale dają dodatkowe punkty. Zawsze upewnijcie się przed grą, czy i jak używacie kamieni bonusowych.

Rola kości i wskaźników: jak prawidłowo ich używać?

Oprócz kamieni, w zestawie Mahjonga znajdziesz zazwyczaj dwie sześcienne kości do gry. Ich głównym zadaniem jest wyznaczanie miejsca rozpoczęcia rozdania oraz, w niektórych wariantach, określanie wiatru rozpoczynającego rundę. To one wprowadzają element losowości na początku każdej partii. Wiele zestawów zawiera również wskaźnik wiatru rundy, który pomaga śledzić, który wiatr jest aktywny w danej rundzie, co ma znaczenie dla punktacji. Opcjonalnie, w pudełku mogą znaleźć się także liczmany (żetony), które służą do łatwiejszego śledzenia i rozliczania punktów między graczami. Chociaż nie są one niezbędne do samej mechaniki gry, bardzo ułatwiają zarządzanie finansami w trakcie rozgrywki.

Startujemy z grą! Jak przygotować rozgrywkę krok po kroku?

Przygotowanie do gry w Mahjonga to rytuał sam w sobie, który wprowadza w atmosferę tej fascynującej chińskiej gry. Precyzyjne wykonanie tych kroków jest kluczowe dla płynnego przebiegu całej partii. Oto jak to zrobić:

1. Losowanie miejsc i wyznaczenie Wiatru Wschodniego: Zaczynamy od ustalenia, kto gdzie siedzi i kto będzie Wiatrem Wschodnim. Gracze rzucają kośćmi, a osoba z najwyższym wynikiem zajmuje miejsce Wiatru Wschodniego (często oznacza to również, że będzie rozpoczynać rozdanie). Pozostali gracze zajmują miejsca zgodnie z ruchem przeciwnym do wskazówek zegara: Wiatr Południowy, Wiatr Zachodni i Wiatr Północny. Ta kolejność jest bardzo ważna, ponieważ wpływa na przebieg tury i punktację.
2. „Mycie kamieni” i budowa Wielkiego Muru: To jeden z najbardziej charakterystycznych etapów. Wszystkie kamienie są wysypywane na środek stołu i energicznie mieszane, co nazywamy "myciem kamieni". Po wymieszaniu, każdy z czterech graczy buduje przed sobą ścianę z kamieni. Ściana ma długość 18 kamieni i wysokość 2 kamieni. Następnie wszystkie cztery ściany są łączone, tworząc duży kwadratowy "Wielki Mur" na środku stołu.
3. Przerwanie muru i rozdanie kamieni: Wiatr Wschodni rzuca dwiema kośćmi. Suma oczek wskazuje, która ze ścian (licząc od Wiatru Wschodniego przeciwnie do ruchu wskazówek zegara) zostanie przerwana. Następnie Wiatr Wschodni ponownie rzuca kośćmi, aby określić dokładne miejsce przerwania w tej ścianie. Od tego miejsca, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, kamienie są rozdawane graczom. Wiatr Wschodni otrzymuje 14 kamieni, a pozostali gracze po 13.
4. Czym jest „Martwy Mur” i do czego służy?: Po przerwaniu muru, część kamieni (zazwyczaj 14 ostatnich kamieni z końca muru, licząc od miejsca przerwania) jest odkładana na bok i tworzy tak zwany "Martwy Mur" (ang. Dead Wall). Z tego muru dobiera się kamienie bonusowe (Kwiaty i Pory Roku, jeśli są używane) oraz dodatkowe kamienie w przypadku utworzenia Konga. Jest to rezerwuar, który zapewnia, że gra nie skończy się przedwcześnie, a także dodaje pewne elementy strategiczne.

Mechanika gry: jak wygląda typowa kolejka i jakie masz możliwości?

Zrozumienie mechaniki gry, czyli tego, co dzieje się w typowej turze, jest kluczowe do opanowania Mahjonga. To właśnie w tych powtarzalnych akcjach kryje się cała strategia i dynamika rozgrywki.

Dobranie i zrzutka: podstawowy rytm rozgrywki w Mahjonga

Podstawowy rytm Mahjonga jest prosty i powtarzalny: dobierz kamień, zrzuć kamień. Każda tura gracza rozpoczyna się od dobrania jednego kamienia z "Żywego Muru" (czyli tej części muru, która nie jest Martwym Murem). Po dobraniu kamienia, gracz ma w ręce 14 kamieni. Następnie musi zdecydować, który z tych kamieni odrzucić (zrzucić) na środek stołu. Celem jest zawsze posiadanie 13 kamieni w ręce na koniec swojej tury (plus jeden dobrany, który zaraz zostanie odrzucony). Odrzucone kamienie są umieszczane w widocznym miejscu, tworząc stos zrzutek, który jest dostępny dla innych graczy.

Formowanie zestawów: jak i kiedy możesz przejąć kamień od innego gracza?

Kluczowym elementem Mahjonga jest formowanie zestawów. Chociaż większość kamieni dobierasz z muru, możesz także przejmować kamienie odrzucone przez innych graczy, aby szybciej skompletować swoje układy. Istnieją trzy główne typy zestawów:

• Chow (Sekwens): To trzy kolejne kamienie tego samego koloru, na przykład 3, 4, 5 Kółek. Chow można utworzyć tylko biorąc zrzutkę od gracza siedzącego bezpośrednio po Twojej lewej stronie. Po wzięciu Chow, musisz wyłożyć go odkrytego na stół, a następnie odrzucić jeden kamień z ręki.
• Pung (Trójka): To trzy identyczne kamienie, na przykład trzy Czerwone Smoki lub trzy Kółka 7. Pung można utworzyć, biorąc zrzutkę od dowolnego gracza. Podobnie jak w przypadku Chow, po wzięciu Punga, wykładasz go odkrytego na stół i odrzucasz jeden kamień.
• Kong (Czwórka): To cztery identyczne kamienie. Kong również można skompletować ze zrzutki od dowolnego gracza. Po wyłożeniu Konga, gracz dobiera dodatkowy kamień z Martwego Muru, ponieważ Kong składa się z czterech kamieni, a standardowa ręka ma ich 13 (a po dobraniu 14). Kong może być również utworzony z kamieni z ręki (ukryty Kong) lub przez dodanie czwartego kamienia do już odkrytego Punga.

Układy odkryte vs. ukryte: jaka jest różnica i co się bardziej opłaca?

W Mahjongu rozróżniamy układy odkryte i ukryte. Układy odkryte to te, które zostały utworzone z kamienia odrzuconego przez innego gracza (Chow, Pung, Kong) i są wyłożone na stół, widoczne dla wszystkich. Układy ukryte natomiast to te, które zostały skompletowane wyłącznie z kamieni dobranych z muru i pozostają w ręce gracza, niewidoczne dla przeciwników. Z mojego doświadczenia wynika, że ukryte układy są zazwyczaj znacznie bardziej wartościowe w punktacji. Utrzymanie ręki w ukryciu daje większą elastyczność i często prowadzi do wyższych wyników, ale jest też trudniejsze do osiągnięcia, ponieważ wymaga cierpliwości i szczęścia w dobieraniu.

Zasady pierwszeństwa: co zrobić, gdy kilku graczy chce ten sam kamień?

Często zdarza się, że odrzucony kamień jest potrzebny kilku graczom jednocześnie. W takich sytuacjach obowiązują ścisłe zasady pierwszeństwa, aby uniknąć sporów i utrzymać płynność gry. Hierarchia jest następująca: Mahjong > Kong/Pung > Chow. Oznacza to, że jeśli kamień jest potrzebny do skompletowania Mahjonga (zwycięskiej ręki), ten gracz ma absolutne pierwszeństwo. Jeśli nikt nie ogłasza Mahjonga, ale kamień jest potrzebny do Konga lub Punga, ten gracz ma pierwszeństwo. Dopiero na końcu, jeśli kamień nie jest potrzebny do Mahjonga, Konga ani Punga, może zostać wzięty do Chow. Pamiętaj, że zawsze tylko jeden gracz może przejąć odrzucony kamień. Jeśli dwóch graczy chce ten sam kamień do Punga, pierwszeństwo ma gracz, którego kolejka byłaby wcześniej (czyli ten, który jest bliżej po prawej stronie odrzucającego).

Jak wygrać partię? Wszystko o ogłaszaniu „Mahjong!”

Moment ogłoszenia "Mahjong!" to kulminacyjny punkt każdego rozdania. To sygnał, że jeden z graczy zdołał skompletować swój układ i jest gotowy do rozliczenia punktów. Zrozumienie warunków zwycięstwa jest absolutnie fundamentalne.

Kiedy możesz ogłosić zwycięstwo? Warunki kompletnego układu

Możesz ogłosić zwycięstwo, czyli "Mahjong!", w momencie, gdy skompletujesz prawidłowy układ składający się z czterech zestawów (Chow, Pung lub Kong) i jednej pary identycznych kamieni. Musisz mieć w ręce dokładnie 14 kamieni, które tworzą tę kombinację. Ten 14. kamień to ten, który właśnie dobrałeś z muru lub przejąłeś ze zrzutki. Ważne jest, aby wszystkie kamienie w Twojej ręce (zarówno te odkryte, jak i ukryte) tworzyły spójny, zwycięski układ. Nie możesz ogłosić Mahjonga, jeśli masz za dużo lub za mało kamieni, lub jeśli Twój układ nie spełnia tych podstawowych kryteriów.

Wygrana z muru (Tsumo) a wygrana ze zrzutki (Ron): kluczowe różnice

Istnieją dwa główne sposoby na ogłoszenie Mahjonga, a każdy z nich ma swoje implikacje, zwłaszcza w kontekście punktacji:

• Tsumo (wygrana z muru): To sytuacja, w której dobierasz ostatni potrzebny kamień bezpośrednio z "Żywego Muru" podczas swojej tury. Oznacza to, że samodzielnie skompletowałeś swój układ, bez pomocy innych graczy (przejmowania zrzutek). W wielu wariantach Mahjonga, wygrana Tsumo jest bardziej wartościowa, a punkty płacą wszyscy pozostali gracze.
• Ron (wygrana ze zrzutki): To sytuacja, w której przejmujesz ostatni potrzebny kamień, który został odrzucony przez innego gracza. Gracz, który odrzucił ten kamień, jest nazywany "dostarczycielem" (ang. "discarder"). W przypadku Ron, zazwyczaj tylko dostarczyciel kamienia płaci pełną pulę punktów zwycięzcy, choć w niektórych wersjach inni gracze również mogą płacić mniejszą część.

Rozróżnienie między Tsumo a Ron jest istotne, ponieważ wpływa na to, kto i ile punktów płaci, co może znacząco zmienić wynik rundy.

Co się dzieje, gdy nikt nie wygrywa? Wyjaśnienie remisu („Gulasz”)

Nie każde rozdanie w Mahjongu kończy się ogłoszeniem "Mahjong!". Czasami zdarza się, że żaden z graczy nie jest w stanie skompletować zwycięskiego układu. W takiej sytuacji dochodzi do remisu, potocznie nazywanego "Gulaszem" (ang. "Draw" lub "Goulash"). Remis następuje, gdy wszystkie kamienie z "Żywego Muru" zostaną rozebrane, a żaden z graczy nie zdołał ogłosić Mahjonga. W niektórych wersjach zasad, po remisie następuje specjalne rozliczenie punktów, na przykład gracze, którzy byli "w gotowości" (czyli brakowało im tylko jednego kamienia do Mahjonga), mogą otrzymać punkty od tych, którzy nie byli. Zawsze warto ustalić zasady remisu przed rozpoczęciem gry.

"Mahjong to gra, która uczy strategicznego myślenia i cierpliwości. Zrozumienie jej złożonej punktacji to klucz do prawdziwego mistrzostwa."

Tajemnice punktacji: jak policzyć swoje punkty i rozliczyć się z innymi?

Punktacja w Mahjongu to bez wątpienia najbardziej złożony element gry i często największe wyzwanie dla początkujących. Muszę przyznać, że nawet ja, po wielu latach gry, wciąż odkrywam nowe niuanse w różnych wariantach. Ważne jest, aby pamiętać, że system punktacji jest bardzo zróżnicowany w zależności od wersji gry, w którą grasz. Niemniej jednak, istnieją pewne podstawowe zasady, które pomogą Ci zrozumieć, jak to działa.

Wprowadzenie do liczenia: punkty podstawowe za układy

Podstawą punktacji jest wartość poszczególnych układów, które skompletowałeś w swojej zwycięskiej ręce. Punkty przyznawane są za posiadane Pungi, Kongi, a także za pary określonych wiatrów (np. własnego wiatru gracza) czy smoków. Generalna zasada jest taka, że układy ukryte (utworzone z kamieni z ręki) są zazwyczaj warte więcej punktów niż układy odkryte (utworzone ze zrzutki). Dzieje się tak, ponieważ utrzymanie ręki w ukryciu wymaga większej strategii i szczęścia, a więc jest nagradzane. Wartość punktowa poszczególnych układów jest zazwyczaj określona w tabeli punktacji dla konkretnej wersji Mahjonga.

Moc podwojeń (Fan/Yaku): jak zwielokrotnić wartość swojej ręki?

Prawdziwa magia i strategiczna głębia punktacji Mahjonga leży w koncepcji podwojeń, znanych jako "Fan" w chińskim Mahjongu lub "Yaku" w japońskim Riichi Mahjongu. Są to specjalne cechy lub kombinacje w Twojej ręce, które nie tylko dodają punkty, ale zwielokrotniają całą wartość Twojej ręki! Podwojenia mogą być przyznawane za wiele różnych rzeczy, na przykład:

• Układ złożony tylko z jednego koloru (np. wszystkie kamienie to Kółka).
• Brak Chow w ręce (układ złożony tylko z Pungów i Kongów).
• Posiadanie Punga własnego wiatru (np. gracz jest Wiatrem Wschodnim i ma Punga Wschodnich Wiatrów).
• Posiadanie Punga wiatru rundy (np. w rundzie Wschodu masz Punga Wschodnich Wiatrów).
• Posiadanie Punga dowolnego smoka.

Im więcej Fanów/Yaku ma Twoja ręka, tym wykładniczo rośnie jej wartość. To właśnie dążenie do tych podwojeń sprawia, że Mahjong jest tak strategiczny i satysfakcjonujący.

Rola Wiatru Wschodniego w punktacji: podwójna stawka, podwójne ryzyko

Wiatr Wschodni, czyli gracz rozpoczynający rundę, ma specjalną rolę nie tylko w przygotowaniu do gry, ale także w punktacji. W wielu wariantach Mahjonga, Wiatr Wschodni płaci i otrzymuje podwójnie. Oznacza to, że jeśli Wiatr Wschodni wygra rozdanie, otrzymuje podwójną liczbę punktów od pozostałych graczy. Z drugiej strony, jeśli to inny gracz wygra, a Wiatr Wschodni jest zmuszony zapłacić, płaci podwójną stawkę. To podwójne ryzyko i podwójna nagroda sprawiają, że pozycja Wiatru Wschodniego jest niezwykle strategiczna i często wymaga bardziej ostrożnej gry, lub wręcz przeciwnie agresywnego dążenia do wygranej, aby zmaksymalizować zyski.

Dlaczego warto ustalić limit punktów przed grą?

Ze względu na złożoność i potencjał podwojeń, punktacja w Mahjongu może osiągnąć astronomiczne wartości. Aby uniknąć sytuacji, w której jeden gracz zdobywa tysiące punktów w jednym rozdaniu, co mogłoby zniechęcić pozostałych, zdecydowanie zalecam ustalenie limitu punktów (np. 300 lub 500) przed rozpoczęciem gry. Taki limit oznacza, że nawet jeśli teoretyczna wartość Twojej ręki przekracza tę kwotę, otrzymujesz maksymalnie ustalony limit. Dzięki temu rozgrywka pozostaje w rozsądnych ramach czasowych i emocjonalnych, a gra jest bardziej zbalansowana i przyjemna dla wszystkich uczestników. To prosta zasada, która znacząco poprawia komfort gry.

Najczęstsze błędy i pułapki: jak ich unikać, by nie przegrać przez pomyłkę?

Mahjong, choć fascynujący, ma swoje pułapki. Nawet doświadczeni gracze mogą popełniać błędy, które kosztują ich punkty, a nawet całe rozdanie. Zwróć uwagę na te najczęstsze pomyłki, aby ich unikać.

• Problem „martwej ręki”, czyli konsekwencje złej liczby kamieni: To jeden z najczęstszych i najbardziej bolesnych błędów. Jeśli w dowolnym momencie gry masz w ręku niewłaściwą liczbę kamieni (np. 12 lub 14, gdy powinieneś mieć 13, nie licząc kamienia dobranego w turze), Twoja ręka staje się "martwa". Oznacza to, że nie możesz już wygrać rozdania, nawet jeśli skompletujesz idealny układ. Zawsze dokładnie sprawdzaj liczbę kamieni w swojej ręce, szczególnie po dobraniu lub przejęciu kamienia.
• Kary za fałszywe zgłoszenie Mahjonga: Ogłoszenie "Mahjong!" to wielka sprawa, ale musi być ono prawidłowe. Jeśli ogłosisz Mahjonga, a Twój układ okaże się nieprawidłowy (np. brakuje Ci pary, masz zły zestaw, lub po prostu pomyliłeś się w liczeniu kamieni), zazwyczaj spotka Cię kara. W zależności od zasad, może to być utrata punktów, a nawet wykluczenie z bieżącego rozdania. Zawsze dwukrotnie sprawdź swój układ, zanim z dumą ogłosisz zwycięstwo.
• Niezamierzone odsłonięcie kamieni: co dalej?: Czasami zdarza się, że przypadkowo odsłonisz kamień ze swojej ukrytej ręki. W większości wariantów Mahjonga, takie niezamierzone odsłonięcie kamienia ma swoje konsekwencje. Zazwyczaj odsłonięty kamień musi pozostać odkryty, a w niektórych przypadkach możesz zostać ukarany utratą możliwości ogłoszenia Mahjonga z ukrytej ręki lub inną drobną karą. Bądź ostrożny i staraj się trzymać kamienie w ukryciu, dopóki nie zdecydujesz się na ich wyłożenie.

Nie tylko dla czterech graczy: jak dostosować zasady do innej liczby osób?

Chociaż Mahjong tradycyjnie jest grą dla czterech graczy, jego elastyczność pozwoliła na rozwinięcie wariantów dla innej liczby osób. To świetna wiadomość, jeśli nie zawsze macie pełny skład, a chcecie cieszyć się grą. Sama często korzystam z tych modyfikacji, gdy gram z mniejszą grupą znajomych.

Mahjong we dwoje: uproszczone zasady dla szybszej rozgrywki

Mahjong we dwoje to doskonała opcja, gdy masz ochotę na szybką i intymną rozgrywkę bez konieczności szukania pełnego składu. Zasady są zazwyczaj znacznie uproszczone, aby przyspieszyć tempo gry. Często usuwa się niektóre kamienie (np. wszystkie Wiatry Północne i Zachodnie), aby zmniejszyć liczbę kamieni w murze i zwiększyć szanse na skompletowanie układu. Budowa muru jest również modyfikowana zamiast kwadratu, gracze budują dwie dłuższe ściany. Dynamika gry jest bardziej bezpośrednia, a strategia skupia się na szybkim budowaniu ręki i blokowaniu przeciwnika. To świetny sposób na naukę podstawowych mechanik bez presji czterech graczy.

Wariant na trzech graczy: dynamika i zmiany w strategii

Wariant na trzech graczy jest prawdopodobnie najpopularniejszą alternatywą dla tradycyjnego Mahjonga. Wprowadza on interesujące zmiany w dynamice i strategii. Najczęściej stosowaną modyfikacją jest usunięcie z gry wszystkich kamieni z numerami 1 i 9 z koloru Bambusów (lub innego wybranego koloru), a także wszystkich Wiatrów Północnych. To sprawia, że kamieni jest mniej, a szanse na skompletowanie układów z pozostałych kamieni rosną. Brak jednego gracza oznacza również, że kamienie krążą szybciej, a Ty masz mniej czasu na zastanowienie się. Strategia staje się bardziej agresywna, a gracze muszą być bardziej elastyczni w swoich planach, ponieważ pula dostępnych kamieni jest mniejsza, a konkurencja o nie większa. To wariant, który osobiście bardzo lubię za jego dynamikę.

Którą wersję Mahjonga wybrać? Krótki przegląd popularnych odmian zasad

Jak już wspomniałam, Mahjong to nie jedna gra, ale cała rodzina gier, z licznymi wariantami zasad. Wybór odpowiedniej wersji może być wyzwaniem, zwłaszcza dla początkujących. Pozwól, że przedstawię Ci najpopularniejsze odmiany, aby ułatwić Ci podjęcie decyzji.

Klasyczny Mahjong chiński: fundament wszystkich zasad

Klasyczny Mahjong chiński jest fundamentem, od którego wywodzą się wszystkie inne odmiany. To właśnie na nim opierają się podstawowe zasady, które opisałam w tym artykule. Jego kluczowe cechy to: standardowy zestaw 144 kamieni (włączając Kwiaty i Pory Roku, choć ich użycie może się różnić), system punktacji oparty na Fanach (podwojeniach) i zazwyczaj brak tak restrykcyjnych zasad jak "Riichi". Jest to solidna baza, która pozwala zrozumieć esencję Mahjonga. Jeśli zaczynasz swoją przygodę, chiński Mahjong jest często polecany jako dobry punkt wyjścia ze względu na jego względną prostotę w porównaniu do niektórych bardziej zaawansowanych wariantów.

Japoński Riichi Mahjong: strategiczna głębia dla zaawansowanych

Japoński Riichi Mahjong to odmiana, która zdobyła ogromną popularność na całym świecie, szczególnie wśród graczy szukających strategicznej głębi i emocjonujących rozgrywek. Jest to wersja, którą sama bardzo cenię za jej złożoność i elegancję. Charakteryzuje się kilkoma unikalnymi elementami:

• Zasada "Riichi": Gracz, który jest "w gotowości" (brakuje mu tylko jednego kamienia do Mahjonga) i ma zamkniętą rękę (nie brał żadnych odkrytych Chow, Pungów czy Kongów), może zadeklarować "Riichi". Oznacza to, że nie może już zmieniać swojej ręki, ale w zamian, jeśli wygra, otrzymuje dodatkowe punkty i ma szansę na odkrycie kamieni "Ura-Dora" (dodatkowych bonusów).
• "Dora": To kamienie bonusowe, które zwiększają wartość ręki. Są one odkrywane na początku rozdania i zmieniają się w każdej rundzie. W Riichi Mahjongu często występują również "Akadora" (czerwone piątki), które są stałymi kamieniami bonusowymi.
• "Furiten": To ważna zasada, która ogranicza możliwość wygranej na zrzutce. Jeśli gracz wcześniej odrzucił kamień, który mógłby być jego zwycięskim kamieniem, nie może wygrać na zrzutce tego samego kamienia. Może jednak wygrać Tsumo.

Riichi Mahjong jest bardziej wymagający, ale oferuje niezrównane doświadczenie strategiczne.

Przeczytaj również: Tabliczka mnożenia przez zabawę? Wybierz najlepszą grę!

Jakie są główne różnice i od czego warto zacząć swoją przygodę?

Główne różnice między chińskim a japońskim Mahjongiem leżą przede wszystkim w systemie punktacji, dozwolonych układach specjalnych oraz w mechanikach takich jak Riichi, Dora czy Furiten. Chiński Mahjong jest często bardziej swobodny, z większą liczbą dozwolonych układów i bardziej elastyczną punktacją, co czyni go dobrym wyborem na początek. Japoński Riichi Mahjong, choć bardziej skomplikowany, oferuje głębsze doświadczenie strategiczne i jest bardzo popularny w środowiskach turniejowych. Jeśli dopiero zaczynasz, sugerowałabym rozpoczęcie od uproszczonej wersji chińskiego Mahjonga, aby oswoić się z podstawowymi mechanikami i typami zestawów. Kiedy poczujesz się pewniej, Riichi Mahjong będzie naturalnym kolejnym krokiem, oferującym nowe wyzwania i satysfakcję z opanowania bardziej złożonych zasad.